(SHL) – Sáng 27/01, tại Thư viện Trường Đại học Quy Nhơn, sự kiện “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu ngôn ngữ” đã diễn ra như một diễn đàn học thuật mở, nơi giảng viên và sinh viên cùng trao đổi, chia sẻ và tiếp cận những xu hướng mới trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào học ngoại ngữ và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Sự kiện góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới, chủ động thích ứng và làm chủ công nghệ trong môi trường giáo dục đại học thời đại số.

Trí tuệ nhân tạo và yêu cầu đổi mới trong giáo dục đại học

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với giáo dục đại học trên toàn cầu, việc trang bị cho giảng viên và sinh viên năng lực tiếp cận, khai thác và sử dụng AI một cách hiệu quả, có trách nhiệm trở thành yêu cầu tất yếu. Đối với lĩnh vực học tập và nghiên cứu ngôn ngữ cũng như các ngành khoa học xã hội và nhân văn, AI không chỉ mở ra những phương thức học tập mới mà còn tác động trực tiếp đến cách tiếp cận tri thức, phương pháp nghiên cứu và chuẩn mực học thuật.

Đông đảo sinh viên QNU đã đến tham dự chương trình tọa đàm tại Thư viện Trường.

Xuất phát từ thực tiễn đó, Trường Đại học Quy Nhơn tổ chức sự kiện “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu ngôn ngữ” như một hoạt động học thuật có chiều sâu, gắn với định hướng chuyển đổi số và phát triển văn hóa học tập trong Nhà trường. Sự kiện được tổ chức tại không gian Thư viện Trường Đại học Quy Nhơn, nơi hội tụ các nguồn học liệu truyền thống và học liệu số, đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái học tập và nghiên cứu. Việc lựa chọn thư viện làm địa điểm tổ chức thể hiện rõ thông điệp về sự chuyển dịch từ văn hóa đọc truyền thống sang văn hóa đọc số, nơi AI trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc tìm kiếm, phân tích và kết nối tri thức.

Thông qua chuỗi hoạt động chuyên môn, chương trình hướng đến việc nâng cao kỹ năng khai thác học liệu, cơ sở dữ liệu và tài nguyên số cho giảng viên và sinh viên, đồng thời gia tăng hiệu quả sử dụng các dịch vụ thư viện trong học tập và nghiên cứu.

TS. Võ Minh Hải - Giảng viên Khoa KHXH&NV, trình bày báo cáo về "AI như trợ lý học thuật trong khoa học xã hội & nhân văn".

AI như một trợ lý học thuật trong học tập và nghiên cứu

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm với chủ đề “Sinh viên với AI: Học ngoại ngữ và nghiên cứu xã hội trong thời đại số” là điểm nhấn nổi bật, được xem là diễn đàn trao đổi học thuật mở dành cho sinh viên. Tại đây, các báo cáo chuyên môn của TS. Võ Minh Hải - Giảng viên Khoa Khoa học xã hội và Nhân văn và TS. Nguyễn Thị Ngọc Uyên - Giảng viên Khoa Ngoại ngữ đã làm rõ vai trò của AI trong học tập và nghiên cứu theo định hướng ứng dụng.

Các chia sẻ nhấn mạnh rằng AI cần được nhìn nhận như một trợ lý học thuật, hỗ trợ cho tư duy, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp, thay vì công cụ thay thế tư duy. Trong học ngoại ngữ, AI có thể hỗ trợ luyện phát âm, mở rộng vốn từ, phân tích ngữ cảnh, dịch thuật và luyện hội thoại. Trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, AI giúp xử lý dữ liệu, tổng hợp tài liệu, hệ thống hóa các hướng tiếp cận và gợi ý cấu trúc bài viết khoa học.

TS. Nguyễn Thị Ngọc Uyên - Giảng viên Khoa Ngoại ngữ, với báo cáo "Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu ngôn ngữ".

Đối với sinh viên các ngành Văn học, Văn hóa học, Ngoại ngữ, Việt Nam học và Đông phương học, AI mở ra nhiều cơ hội hỗ trợ học tập và nghiên cứu theo định hướng ứng dụng. Sinh viên có thể sử dụng AI để hệ thống hóa tri thức, mở rộng góc nhìn liên ngành, liên văn hóa và phát triển các sản phẩm học thuật gắn với thực tiễn nghề nghiệp như báo chí, truyền thông, du lịch và giao lưu văn hóa. Tuy nhiên, các báo cáo cũng khẳng định rằng AI không thể thay thế năng lực cảm thụ nhân văn, tư duy phản biện, khảo sát thực địa và trải nghiệm văn hóa sống, những yếu tố cốt lõi trong đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.

Bên cạnh những lợi ích thiết thực, nội dung tọa đàm cũng nhấn mạnh các thách thức và giới hạn của AI trong môi trường học thuật. Các vấn đề liên quan đến tư duy phản biện, đạo đức học thuật, tính trung thực trong nghiên cứu và nguy cơ lệ thuộc vào công nghệ được đặt ra như những nội dung cần được nhận diện rõ ràng. Sinh viên được định hướng sử dụng AI như công cụ tham khảo và hỗ trợ, không sử dụng AI để thay thế tư duy, lập luận và đánh giá khoa học. Mỗi sản phẩm học tập và nghiên cứu cần phản ánh năng lực học thuật thực sự của người học, bảo đảm liêm chính học thuật và trách nhiệm cá nhân.

Sinh viên tham dự tọa đàm còn được tham gia minigame vui nhộn với các câu hỏi đầy tính ứng dụng.

Tại tọa đàm, chương trình còn tổ chức mini game tương tác trực tuyến với các câu hỏi gắn với tình huống thực tiễn trong học ngoại ngữ và nghiên cứu xã hội, giúp sinh viên củng cố kiến thức và rèn luyện tư duy nhanh. Hoạt động triển lãm sách và tài liệu phục vụ đào tạo của Khoa Ngoại ngữ và Khoa Khoa học xã hội và Nhân văn, cùng với tập huấn kỹ năng khai thác tài nguyên thư viện, đã giúp người tham dự tiếp cận hệ thống học liệu đa dạng, kết nối giữa tài liệu in và tài nguyên số.

Sinh viên còn được đặt các câu hỏi đến các báo cáo viên để được giải đáp các thắc mắc, cũng như thể hiện góc nhìn chân thực của các Gen Z đối với AI.

Thông qua sự kiện “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu ngôn ngữ”, Trường Đại học Quy Nhơn tiếp tục khẳng định định hướng gắn kết đào tạo, nghiên cứu và chuyển đổi số, xây dựng môi trường học tập mở và khuyến khích đổi mới phương pháp tiếp cận tri thức. Sự kiện không chỉ cập nhật xu hướng công nghệ mà còn góp phần định hình nhận thức và thái độ học thuật cho sinh viên, giúp người học từng bước làm chủ AI như một công cụ hỗ trợ hiệu quả cho học tập, nghiên cứu và phát triển năng lực trong thời đại số.

Bảo Thuận - Võ Minh Hải